Wat is kaakfysiotherapie?

Kaakfysiotherapie is een specialisatie binnen de fysiotherapie. Deze specialisatie richt zich op klachten in kaak-, hals- en/of nekregio. Veel klachten van de kaak ontstaan door een overbelasting van de kauwspieren, door bijvoorbeeld tandenknarsen, tandklemmen of onder invloed van stress en/of anders psychosociale factoren.

Veel van deze klachten worden ook wel ‘temporomandibulaire disfunctie’ (TMD) genoemd. TMD omvat alle klachten rond de kauwspieren, het kaakgewricht en omliggende structuren. TMD komt bij zo’n 3-15% van de bevolking voor. Naast TMD kunnen er ook specifieke ziektebeelden aanwezig zijn in de kaakregio, zoals artrose van het kaakgewricht of discusverplaatsing.

Bij welke klachten is het effectief?

Kaakklachten kunnen in het dagelijks functioneren zorgen voor grote beperkingen. Onder kaakklachten worden alle klachten verstaan die te maken hebben met het kauwstelsel. Meestal zijn dit pijnklachten of vermoeidheid van de kauwspieren, het niet goed kunnen openen van de mond of gewrichtsgeluiden van het kaakgewricht.

Kaakklachten hoeven zich niet enkel en alleen in het kaakgebied te uiten, maar kunnen ook zorgen voor andere klachten zoals:

  • Hoofdpijn
  • Oorklachten
  • Tinnitus
  • Duizeligheid
  • Nekpijn
  • Aangezichtspijn

Deze klachten ontstaan door een duidelijke overlap en samenwerking van verschillende gebieden. Deze overlap vindt plaats op zowel spierniveau als op het niveau van het zenuwstelsel.

Wat kan de fysiotherapeut voor u doen?

De fysiotherapeut kan u helpen bij het beter laten functioneren van het kaakgewricht, de spieren in het kauwstelsel en het realiseren van gedragsverandering omtrent het knarsen en/of klemmen. Bij het eerste contact met de fysiotherapeut vindt er eerst een intakegesprek plaats. Tijdens dit gesprek worden de klachten goed in beeld gebracht. Na de intake wordt vervolgens een onderzoek uitgevoerd. Hierbij wordt gekeken naar de hygiëne en eventuele afwijkingen van gebitselementen, maar vooral naar het bewegen van het kaakgewricht en het functioneren van de kauwspieren. Indien noodzakelijk wordt er eveneens lichamelijk onderzoek uitgevoerd van de nek- en schouderregio. Na de intake en het onderzoek wordt de behandeling gestart. Deze kan bestaan uit:

  • Manuele technieken (van het kaakgewricht, nek- en/of rug)
  • Spiertechnieken (triggerpoints, rekken van spieren)
  • Gedragsverandering rondom mondgedrag, brugisme, omgang met klachten (mogelijk middels psychosomatische fysiotherapie)
  • Ontspanningstherapie
  • Oefentherapie en/of een huisoefenschema

Vaak gebeurt de behandeling van kaakklachten in een multidisciplinaire setting. Dit houdt in dat er meerdere specialisten of zorgverleners betrokken zijn bij de behandeling. Niet alleen de fysiotherapeut, maar ook de tandarts, kaakchirurg en/of orthodontist zouden een rol kunnen spelen bij de kaakklachten.

Tinnitus en fysiotherapie

De laatste tijd is er veel aandacht voor tinnitus. Zo is het Universitair Medische Centrum Groningen (UMCG) een groot Europees onderzoek gestart naar oorsuizen. Het UMCG gaat onderzoek doen naar de onderliggende mechanismen van tinnitus. Het onderliggende mechanisme is namelijk nog niet duidelijk en er lijken meerdere verklaringsmodellen te zijn rondom tinnitus. Naar schatten heeft 10 tot 15 procent van de bevolking last van oorsuizen en hiervan ondervindt 1 tot 4 procent ernstig hinder.

Tinnitus (of oorsuizen) is een geluidssensatie zonder overeenkomstige externe stimulus. Dit kan zich uitten in het horen van verschillende geluiden zoals een piep, oorsuizen of een bromtoon. Tinnitus kan zowel eenzijdig als tweezijdig voorkomen. Zoals eerder beschreven zijn er meerdere verklaringen rondom tinnitus, maar is het nog niet duidelijk hoe tinnitus exact ontstaan. Zo kan tinnitus ontstaan door een gehoorbeschadiging en overbelasting van spieren in nek- en/of kaakregio. De nieuwe inzichten rondom tinnitus is dat spontane activiteit in een bepaald hersengebied, waardoor een perceptie van geluid ontstaan.

Wat kan een fysiotherapeut betekenen?

Bij bepaalde vormen van tinnitus kan fysiotherapie zinvol zijn. De fysiotherapeut kan een rol spelen wanneer de tinnitus beïnvloed wordt door overbelasting van kaak- en/of nekspieren, maar ook bij het beter leren omgaan met de klachten die bij tinnitus horen. Hierin een rol weggelegd voor zowel de manueel therapeut als de psychosomatisch fysiotherapeut. Veelal wordt de behandeling ook multidisciplinair opgezet. Meer informatie volgt later.

Samenwerking

De praktijk heeft een nauwe samenwerking met de afdeling kaakchirurgie in het Wilhemina Ziekenhuis Assen. Daarnaast werken wij samen met verschillende tandartspraktijk, zoals Centrum Mondzorg Rolde (www.mondzorgrolde.nl).

Door deze samenwerkingsverbanden kunnen klachten snel worden gediagnosticeerd en een behandeling kan snel worden ingezet. Daarnaast wordt het multidisciplinair behandelen makkelijker.

U kunt doorverwezen worden door uw tandarts of de kaakchirurg, maar u kunt natuurlijk ook rechtstreeks een afspraak maken bij de praktijk (Locatie Gezondheidsplein Marturia of Locatie Messchenstaete Marsdijk/Peelo).